Αρχική Μόνιμες Στήλες Διατροφή & Υγεία Τα υπέρ και τα κατά της νηστείας

Τα υπέρ και τα κατά της νηστείας

Η νηστεία της σαρακοστής, είτε γίνεται για θρησκευτικούς λόγους είτε για λόγους αποτοξίνωσης, συμβάλλει θετικά στην υγεία καθώς ελαττώνεται κατά πολύ η κατανάλωση κορεσμένου λίπους. Στη νηστεία αποφεύγονται τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως το κρέας, το ψάρι, τα γαλακτοκομικά και τα αυγά και η διατροφή αποτελείται κατά βάση από όσπρια, φρούτα και λαχανικά, θαλασσινά, αμυλούχα (ψωμί, ρύζι, μακαρόνια, πατάτες, δημητριακά) και λαδερά φαγητά.

Τα πλεονεκτήματα της νηστείας

Το μεγάλο διατροφικό πλεονέκτημα της νηστείας είναι η αυξημένη κατανάλωση φυτικών ινών, λόγω της αυξημένης κατανάλωσης φρούτων, λαχανικών και οσπρίων. Οι φυτικές ίνες μειώνουν τα επίπεδα χοληστερόλης, τριγλυκεριδίων και γλυκόζης στο αίμα, συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας και προφυλάσσουν από ορισμένες μορφές καρκίνου. Επιπλέον, εμπλουτίζεται ο οργανισμός μας με βιταμίνες, και αντιοξειδωτικά που βοηθούν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος.

Μειώνεται ακόμα η πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών, λόγω της αποφυγής κατανάλωσης κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων, ενώ αυξάνεται η πρόσληψη μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών βελτιώνοντας την καρδιακή και νευρική λειτουργία, καθώς και το λιπιδαιμικό προφίλ του οργανισμού.

Κατά την νηστεία αυξάνεται επίσης η πρόσληψη ενέργειας που προέρχεται από σύνθετους υδατάνθρακες και μειώνεται αυτή που προέρχεται από λίπη και πρωτεΐνες. Η μείωση του λίπους και ειδικότερα του κορεσμένου συμβάλλει σημαντικά  στην βελτίωση της υγείας μας. Επιπλέον, η αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών συμβάλλει στην ομαλοποίηση της αρτηριακής πίεσης.

Τα μειονεκτήματα της νηστείας

Η νηστεία, εφόσον εφαρμοστεί σωστά, σπανίως δημιουργεί προβλήματα σε υγιή άτομα. Διαφορετικά μπορεί να παρατηρηθούν ελλείψεις απαραίτητων συστατικών, όπως πρωτεϊνών, σιδήρου, ασβεστίου και βιταμίνης B12.

Ειδικότερα, η χαμηλή πρόσληψη σιδήρου και βιταμίνης Β12, λόγω αποφυγής του κρέατος, μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία. Ενώ η μειωμένη πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, λόγω αποφυγής των γαλακτοκομικών προϊόντων, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της οστικής πυκνότητας και κατ’ επέκταση οστεοπόρωση.

Πρωτεΐνες

Καλές πηγές πρωτεϊνών αποτελούν τα θαλασσινά, οι ξηροί καρποί, τα προϊόντα σόγιας, το ταχίνι και τα όσπρια. Ειδικότερα τα όσπρια αν συνδυαστούν με δημητριακά (πχ φακές με ρύζι) ή ψωμί ή καλαμπόκι αποδίδουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας εφάμιλλες με του κρέατος.

Σίδηρος

Εκτός από το κόκκινο κρέας, που αποτελεί τη καλύτερη πηγή σιδήρου, τα όσπρια (φακές, φασόλια, αρακάς), τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, μπρόκολο), το ψωμί ολικής άλεσης, το σουσάμι και τα προϊόντα του (ταχίνι, παστέλι) και τα εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού αποτελούν καλές πηγές σιδήρου, που όμως έχει μικρότερη απορροφησιμότητα. Για το λόγο αυτό συνιστάται ο συνδυασμός των φυτικών πηγών σιδήρου με τρόφιμα που περιέχουν ουσίες που αυξάνουν την απορρόφησή του. Έτσι, προτείνεται ο συνδυασμός οσπρίων με βιταμίνη C (πορτοκάλι, λεμόνι, πιπεριές, ντομάτες), μπαχαρικά (ρίγανη, μαύρο πιπέρι, μαϊντανό), β-καροτένιο (καρότο, πιπεριές) και μηλικό οξύ (ξύδι). Τα θαλασσινά αποτελούν επίσης καλή πηγή σιδήρου αλλά θα πρέπει να αποφεύγεται η υπερκατανάλωσή τους λόγω της υψηλής τους περιεκτικότητας σε χοληστερόλη. Αποφύγετε την κατανάλωση τσαγιού ή μαζί με τα γεύματα ή αμέσως μετά, καθώς μειώνουν την απορρόφηση του σιδήρου και του ασβεστίου.

Βιταμίνη Β12

Η βιταμίνη Β12 συντελεί στην ομαλή παραγωγή και ανάπτυξη των ερυθροκυττάρων. Η μειωμένη πρόσληψή της είναι δυνατό να προκαλέσει αναιμία, συμπτώματα της οποίας είναι η αδυναμία και η κόπωση. Καλές, φυτικές πηγές βιταμίνης Β12 αποτελούν τα θαλασσινά, το γάλα σόγιας και τα εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού. Η μπύρα αποτελεί επίσης ένα αλκοολούχο ποτό που περιέχει βιταμίνη Β12, με αποτέλεσμα η ήπια κατανάλωσή της να συμπληρώνει αποτελεσματικά τη διατροφή κατά της περίοδο της νηστείας.

Ασβέστιο

Η αποχή από την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων αποτελεί την κυριότερη αιτία μειωμένης πρόσληψης ασβεστίου κατά τη διάρκεια της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής. Καλές εναλλακτικές πηγές ασβεστίου είναι οι ξηροί καρποί (κυρίως  τα αμύγδαλα), ο χαλβάς, το σουσάμι, το ταχίνι, το φυστικοβούτυρο, το γάλα και τυρί σόγιας, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, μαρούλι, μπρόκολο, κουνουπίδι) και τα εμπλουτισμένα με ασβέστιο δημητριακά.

Νηστεία και σωματικό βάρος

Και ενώ η εφαρμογή της νηστείας μπορεί να οδηγήσει σε αποτοξίνωση του οργανισμού και απώλεια περιττών κιλών δεν είναι λίγες οι φορές που συμβαίνει το αντίθετο. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στην μειωμένη κατανάλωση πρωτεϊνών, οι οποίες προκαλούν κορεσμό, και την δυσανάλογη αύξηση κατανάλωσης δημητριακών (ειδικότερα πατάτες και μακαρόνια), ψωμιού και ελαιολάδου, καθώς και τηγανιτών θαλασσινών.


Γαζής Π. Γιώργος, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Πεφανερωμένης 9 Λευκάδα, τηλ. 2645022822, 6944373860