Αρχική Μόνιμες Στήλες Περί ψυχολογίας Οικονομική κρίση: Τι πρέπει να πω στο παιδί μου;

Οικονομική κρίση: Τι πρέπει να πω στο παιδί μου;

Young couple using laptop computer in kitchen looking concerned
Young couple using laptop computer in kitchen looking concerned

Η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα που δημιουργεί τα τελευταία χρονιά η γνωστή σε όλους μας οικονομική κρίση δεν επηρεάζει μόνο τους ενήλικες αλλά και τα παιδιά. Συχνό είναι το φαινόμενο κατά το οποίο  τα παιδιά βιώνουν υψηλότερο άγχος από τους ενήλικες, εφόσον δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν το μέγεθος και τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης.

Αυτή την εποχή που τόσα συμβαίνουν στη χώρα μας καθώς και σε παγκόσμιο επίπεδο είναι χρήσιμο να μιλήσουμε στα παιδιά μας τόσο για το τι εννοούμε με την έννοια οικονομική κρίση όσο και για τη διαχείριση του χρήματος και των οικονομικών της οικογένειας. Έτσι, μπορούμε να τα προστατέψουμε, βοηθώντας τα να αντιμετωπίσουν κάθε πιθανό φόβο και να αποκτήσουν μία όσο  το δυνατόν πιο σωστή αντίληψη των πραγμάτων.

Είναι σημαντικό, λοιπόν, να ενημερώνουμε τα παιδιά, εφόσον βρίσκονται σε ηλικία που μπορούν να το κατανοήσουν, για ό,τι απρόβλεπτο μπορεί να συμβεί. Κάτι τέτοιο δείχνει ότι τα εμπιστευόμαστε και τα αντιμετωπίζουμε ως ισότιμο μέλος της οικογένειας. Είναι λάθος να προσπαθούμε να προστατεύουμε τα παιδιά αποκρύπτοντας ένα αρνητικό γεγονός, εφόσον είναι αδύνατο να μην καταλάβουν, έστω και καθυστερημένα, κάτι που επηρεάζει την καθημερινότητα όλης της οικογένειάς τους. Αυτό που έχει σημασία είναι ο τρόπος που θα αποκαλύψουμε το γεγονός και όχι τόσο το γεγονός αυτό καθ’ αυτό.

Έτσι, υπάρχουν πολύ απλές συμβουλές τις οποίες μπορούν να εφαρμόσουν οι γονείς ώστε να κατατοπίσουν τα παιδιά τους σχετικά με την οικονομική κρίση:

  • Ενημερώστε τα παιδιά σχετικά με την κατάσταση της οικονομικής κρίσης και απαντήστε σε τυχόν απορίες τους.
  • Είναι σημαντικό για τα παιδιά να συνεχίσουν να ακολουθούν το πρόγραμμα τους, την καθημερινή τους ρουτίνα, ανεξάρτητα από αλλαγές εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων. Η σταθερή ρουτίνα δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας και μειώνει την αβεβαιότητα.
  • Κρατήστε τα παιδιά όσο το δυνατόν μακριά από τον βομβαρδισμό των ειδήσεων και των τηλεοράσεων. Αν πάλι κάποια είδηση ή φήμη ταράξει το παιδί μας θα πρέπει να συζητήσουμε μαζί του και να το καθησυχάσουμε εξηγώντας ή διαψεύδοντας ό,τι χρειαστεί.
  • Αν οι ίδιοι οι γονείς έχουν αγωνία καλό θα είναι να το παραδεχτούν και να μην προσπαθούν να το αποκρύψουν, καθώς τα παιδιά διαισθάνονται την αγωνία.
  • Ορίστε στα παιδιά τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειας, εξηγώντας πόσο πρέπει να περιοριστούν τα έξοδα. Καλό θα είναι να συζητάτε με τα παιδιά τρόπους που μπορούν να βοηθήσουν στον περιορισμό των εξόδων και να βρίσκεται από κοινού λύσεις.
  • Συζητήστε γύρω από τις έννοιες της οικονομίας και της αποταμίευσης. Χρήσιμη πάντα για αυτές τις έννοιες είναι η αγορά ενός κουμπαρά.
  • Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να διαβεβαιώνουμε τα παιδιά ότι όλα θα πάνε καλά, ανεξάρτητα από τυχόν αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες. Άλλωστε, αυτό που επιζητούν πάντα τα παιδιά από τους γονείς τους είναι ένα αίσθημα ασφάλειας.

Σοφία Μεσσήνη
Ψυχολόγος- Παιδοψυχολόγος
MSc Αναπτυξιακή Ψυχοπαθολογία,
Durham University, UK